Τι είναι η αδιάλειπτος προσευχή;

Τι είναι η αδιάλειπτος προσευχή;
Η συνεχής προσευχή χωρίζει το νου απ’ όλα τα νοήματα και έτσι τον εμφανίζει γυμνό από περισπασμούς ενώπιον του Θεού· διότι τα νοήματα προκαλούνται από διάφορα πράγματα. Τα δε πράγματα είναι άλλα αισθητά και άλλα νοητά.

Εφ’ όσον λοιπόν ο νους διακινείται μέσα στην περιοχή των πραγμάτων αυτών, αυτά συλλαμβάνει και αυτά τα νοήματα περιφέρει. Η δε χάρη της προσευχής φέρνει τον νου σε επαφή με το Θεό. Αφού δε τον ενώσει με το Θεό, τον χωρίζει απ’ όλα τα νοήματα· τότε ο νους γυμνός πλέον επικοινωνεί μαζί Του και γίνεται θεοειδής. Αφού δε γίνει θεοειδής, ζητεί από το Θεό τα πρέποντα κι έτσι δεν σφάλλει ποτέ στα αιτήματά του, διότι πάντοτε η παράκλησή του πραγματοποιείται από το Θεό.
Γι’ αυτό ο Απόστολος Παύλος μας διατάσσει: «αδιαλείπτως προσεύχεσθε…», για να πετύχουμε με την διαρκή συνάφεια του νου μας με το Θεό, σιγά-σιγά την αποκοπή του από κάθε προσκόλληση στα υλικά.

Ερώτηση: Και πώς ο νους μπορεί να προσεύχεται συνεχώς, εφ’ όσον όταν ψάλλουμε ή διαβάζουμε ή συνομιλούμε ή διακονούμε, ο νους διαμοιράζεται σε πολλά νοήματα και θεωρήματα;
Απόκριση: Η Αγία Γραφή τίποτε το αδύνατον δεν προστάζει, αφού κι ο ίδιος ο Απόστολος και έψαλλε και διάβαζε και δίδασκε και διακονούσε και υπέφερε από τους διωγμούς, κι όμως προσευχόταν αδιαλείπτως.
Διότι αδιάλειπτος προσευχή είναι το να έχουμε το νου πάντοτε προσηλωμένο με πολλή ευλάβεια και πόθο στο Θεό· να εξαρτάται πάντοτε ο άνθρωπος από την ελπίδα προς Αυτόν και να στηρίζει το θάρρος του για όλα τα έργα του σ’ Αυτόν· όλα όσα συμβαίνουν να τα αντιμετωπίζει όπως ο Απόστολος, που έλεγε σ’ όλες τις περιστάσεις: «ποιός μπορεί να μας χωρίσει από την αγάπη του Χριστού; θλίψη ή στενοχώρια ή πείνα…, ή μαχαίρι;» (Ρωμ. 8, 35).
Και κατόπιν διαβεβαιώνει, συνεχίζοντας: «είμαι βέβαιος ότι ούτε θάνατος ούτε ζωή ούτε άγγελοι ούτε αρχές ούτε άλλες ουράνιες δυνάμεις ούτε παρόντα ούτε μελλοντικά ούτε ύψωμα ούτε βάθος ούτε κάποιο άλλο δημιούργημα θα μπορέσουν να μας χωρίσουν από την αγάπη του Θεού, όπως φανερώθηκε στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού του Κυρίου μας».
Αυτή λοιπόν την εσωτερική εργασία είχε ο Απόστολος προσευχόμενος συνεχώς και αδιαλείπτως· διότι σε όλα του τα έργα, όπως είπαμε, και σε όλα όσα του συνέβαιναν είχε εξαρτήσει τον εαυτό του από την ελπίδα προς το Θεό.
Γι’ αυτό και όλοι οι Άγιοι έχαιραν πάντοτε στις θλίψεις που τους συνέβαιναν, για να συνηθίσουν να ελπίζουν στο Θεό. Έχω λοιπόν τη γνώμη, ότι αυτή είναι η ασύγκριτη και καθαρή κατάσταση της προσευχής.
Να κατορθώσει δηλαδή ο νους να βρεθεί έξω από τη σάρκα και τον κόσμο και να προσεύχεται τελείως απαλλαγμένος από την ύλη και τις μορφές του κόσμου.
Αυτός λοιπόν που θα κατορθώσει να διατηρήσει ακέραιη αυτή την κατάσταση της ψυχής, αυτός πραγματικά προσεύχεται αδιαλείπτως.

Άγιος Μάξιμος ο Ομολογητής
Ο κόσμος της Προσευχής, Εκδόσεις Κάλαμος

Για να γίνεις πιστός, πρώτα πρέπει να γίνεις “άπιστος”….!

Η Ανάσταση προϋποθέτει την πίστη και γι αυτό ο Κύριος εμφανίστηκε μόνο σε αυτούς που τον πίστεψαν και όχι στους αρνητές και σταυρωτές Του.

Είναι γνωστό άλλωστε ότι  Κύριος, στην επίγεια παρουσία Του, όταν έκανε τα θαύματα, ρωτούσε τους ασθενής ή τους οικείους τους, αν πιστεύουν ή όχι.  Επίσης ο Χριστός γι αυτό επέμενε στις κατ’ ιδίαν συζητήσεις τους και προετοίμαζε τους μαθητές  για το πάθος και την ανάστασή Του, ώστε όταν θα συνέβαιναν να μην υπάρχει κάποια αμφιβολία ότι αυτός είναι ο Μεσσίας και όλα αυτά αφού τους τα είχε πει, έπρεπε να συμβούν.  

Η Ανάσταση λοιπόν όπως τονίσαμε είναι η πεμπτουσία της πίστης μας, όμως βλέπουμε ότι εκτός από τον έναν μαθητή που τον πρόδωσε (Ιούδας Ισκαριώτης), εκτός από τον μαθητή που τον αρνήθηκε (Απόστολος Πέτρος), βρέθηκε και ένας μαθητής που απίστησε (ο Απόστολος Θωμάς). Αυτό το γεγονός το γιορτάζει έντονα η Αγία μας Εκκλησία, την επόμενη Κυριακή από το Πάσχα, όπως έχει επικρατήσει Κυριακή του Αντίπασχα, γιατί συμπληρώνει το Πάσχα ως εμπειρία πλέον της εμπειρίας της Εκκλησίας. Ο απόστολος Θωμάς λοιπόν, ήταν το πρόσωπο εκείνο που έλειπε στη 1η εμφάνιση του Χριστού μας, στους μαθητές Του, μετά την ανάστασή Του.  Οι άλλοι μαθητές με χαρά και ενθουσιασμό του ανήγγειλαν ότι είδαν τον Αναστημένο Κύριο, εκείνος όμως απάντησε :  «…ἐὰν μὴ ἴδω ἐν ταῖς χερσὶν αὐτοῦ τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὸν δάκτυλόν μου εἰς τὸν τύπον τῶν ἥλων, καὶ βάλω τὴν χεῖρά μου εἰς τὴν πλευρὰν αὐτοῦ, οὐ μὴ πιστεύσω» Ιω. 20,25
Μέχρι τις ημέρες, για τον πολύ κόσμο, έχει επικρατήσει για κάποιον άπιστο ή έστω πολύ δύσπιστο η φράση : «Είσαι άπιστος Θωμάς;» Όμως, αδικούμε τον Απόστολο αλλά και μια μεγάλη κατηγορία Χριστιανών, κάθε εποχής και ανάλογης πρακτικής με τον απόστολο μέχρι τις ημέρες μας. Πρέπει να κάνουμε σε αυτό το σημείο αγαπητοί αναγνώστες, μια βασική διάκριση: α) Υπάρχει η κακή απιστία η οποία κάποιος κλείνει  συνειδητά και εγωϊστικά, τα μάτια μπροστά μπροστά στην αλήθεια και το προφανές, όπως οι Γραμματείς και οι Φαρισαίοι που δεν πίστεψαν στο Χριστό, αλλά και οι άθεοι και οι αγνωστικιστές, που αμφισβητούν ή συνειδητά αδιαφορούν, στην ύπαρξη Του Θεού γενικότερα. β) Του Αποστόλου Θωμά η πίστη και η στάση γενικότερα, δεν είναι σε αυτό το επίπεδο και βαθμό. Ο Απόστολος Θωμάς δεν θέλει να αρκεσθεί στις διαβεβαιώσεις των άλλων μαθητών και ζητάει να Τον δει και μάλιστα να τον αισθανθεί και εκείνος χειροπιαστά. Ο υμνωδός αποκαλεί αυτή την απιστία «καλή» γιατί οδηγεί τις καρδιές των ανθρώπων στην  «επίγνωση». Είναι η πίστη που είναι προϊόν έρευνας και προσωπικής αναζήτησης, καθώς είναι γεγονός πως όταν αρκούμαστε στις διαβεβαιώσεις των άλλων, δεχόμαστε κάτι που δεν καρπός δικιάς μας διαπίστωσης. Έτσι δεχόμαστε την αλήθεια σαν ένα λογικό συμπέρασμα. Αλλά η αλήθεια δεν είναι μια σκέψη, αλλά μια ολοζώντανη πραγματικότητα. Όταν δεχόμαστε μια πραγματικότητα, μόνο επειδή κάποιοι άλλοι μας μίλησαν γι’ αυτήν, χωρίς να την αναζητήσουμε και να τη γνωρίσουμε εμείς οι ίδιοι, δεν τιμάμε αυτή την πραγματικότητα. Το ίδιο και οι υπόλοιποι Απόστολοι, όταν τους διηγήθηκαν οι γυναίκες για την Ανάσταση Του Κυρίου απέκτησαν ελπίδες, αλλά βεβαιώθηκαν όταν οι ίδιοι προσωπικά συνάντησαν τον Κύριο. Το ίδιο αλλά σε εντονότερο βαθμό, ήταν και ο απόστολος Θωμάς, που χωρίς να αγγίξει τον Χριστό, ομολόγησε όταν και ο ίδιος συνάντησε τον Κύριο «ὁ Κύριός μου καὶ ὁ Θεός μου» Ιω. 20, 28.
Ο Χριστός βλέπουμε ότι συγκατατίθεται σε αυτή την αναζήτηση του Αποστόλου και δεν επιπλήττει τον Θωμά για την ¨απιστία¨ του, όπως σε άλλες ανάλογες περιπτώσεις απιστίας, γιατί ως καρδιογνώστης  γνωρίζει ότι η ύπαρξη του μαθητή του φλέγεται και θέλει να τον συναντήσει ο ίδιος προσωπικά. Όμως ο Κύριος, τον ελέγχει γιατί διαλέγει το πιο χαμηλό δυνατό επίπεδο συναντήσεως, δηλαδή εκείνο των επίγειων αισθήσεων με την αφή και όχι την ανώτερη που είναι η καρδιά και η πίστη ως βεβαιότητα για πράγματα μη βλεπόμενα, γι αυτό είπε το περίφημο :  «…ὅτι ἑώρακάς με, πεπίστευκας· μακάριοι οἱ μὴ ἰδόντες καὶ πιστεύσαντες». Ιω. 20,29  Αυτοί είμαστε όλοι εμείς , που δεν είμασταν αυτόπτες και αυτήκοοι μάρτυρες του Κυρίου μας, όμως ακούσαμε, διαβάσαμε, μελετήσαμε και πιστέψαμε σ’ Αυτόν και κυρίως τον βιώνουμε «γεύσασθε καὶ ἴδετε ὅτι χρηστὸς ὁ Κύριος» κατά τον Ψαλμωδό (Ψαλμ. 33,9).
Επομένως συνοψίζοντας, καταλήγουμε στη φράση που έχουμε βάλει για τίτλο του άρθρου μας. Δεν είναι δικιά μας. Την έχουμε ακούσει από τον Καθηγητή της Θεολογικής Σχολής κ. Σωτήριο Δεσπότη. Για να είμαστε πιστοί, πρέπει να ερευνήσουμε την πίστη μας, την δογματική της διδασκαλία, τις πηγές της, τα πρόσωπα που την διακόνησαν και διακονούν. Επειδή είναι η όντως αλήθεια και είναι υπέρλογη, τότε είναι σίγουρο ότι ένας καλοπροαίρετος θα παραμείνει πιστός και μάλιστα θα αυξήσει την πίστη του. Αν όμως είναι κάποιος κακοπροαίρετος, τότε και τον ίδιο τον Χριστό να δει, και θαύματα και σημεία να του γίνουν, θα έχει μια πίστη σε βαθμό θρησκοληψίας ή ευσεβιστική και ηθικιστική, όχι όμως ορθόδοξη. Ας έχουμε λοιπόν αυτή την πίστη, που ακόμη και όρη μετακινεί και έλκη την χάρη Του Θεού στη ζωή μας. Αμήν!

π.Αντώνιος Χρήστου

πηγή: Ευχή

Η μάχη του ανθρώπου με την φθορά.

Ο άνθρωπος είναι ψυχοσωματικό πνευματικό ον κατά τους Αγίους Πατέρες. Είναι ψυχή και σώμα μαζί, γι’ αυτό και στο πιστεύω λέμε ότι προσδοκώ Ανάσταση νεκρών και όχι ψυχών ή σωμάτων. Τώρα το τι είναι πραγματικά ο άνθρωπος θα χρειαστεί να κάνουμε λιγάκι υπομονή διότι θα το μάθουμε τις ημέρες της Αναστάσεως της κτίσεως.
Εκεί θα δούμε τι πραγματικά είναι ο άνθρωπος μέσα στην αιωνιότητα μακριά από τη φθορά. Μέσα στην οντολογική κατά Θεόν πληρότητα.
Ο σύγχρονος άνθρωπος ενώ γνωρίζει ότι υπόκεινται στη φθορά κάνει τα πάντα για να την αποφύγει προσωρινά και φυσικά ματαιόδοξα. Ας δούμε μερικούς τρόπους έκφρασης του ανθρώπου με την κοσμική έννοια και ας πάμε πίσω από την αυλαία για να ερμηνεύσουμε την οντολογία του πράγματος.
Για παράδειγμα ας πάμε στο πολυαγαπημένο μας γυναικείο φύλο. Οι γυναίκες βάφονται για να γίνονται όμορφες ώστε να προβάλουν ένα ψευδή εαυτό που έχει μια εξωτερική αλλοίωση. Βάζουν χημικά στο πρόσωπο τους αλλοιώνοντας στην ουσία τη δημιουργική τους υπόσταση. Ας δούμε την οντολογία της εξωτερικής αλλοίωσης: Οι γυναίκες βάφονται και οι άντρες καλλωπίζονται στην ουσία για να σταματήσουν τη φθορά, αυτή τη φοβερή ορμή που έχει σύμμαχο τον χρόνο. Αντί να στολίζουμε τον εαυτό μας εσωτερικά και πνευματικά τον στολίζουμε μάταια εξωτερικά.
Οι περισσότερες λένε ότι το κάνουν για να αρέσουν σε κάποιον που επιθυμούν. Αν κάποιος σε επιθυμήσει επειδή έχεις βαφτεί και αλλοιωθεί εξωτερικά τότε δε θέλει εσένα ως άνθρωπο αλλά ένα ψεύτικο και αλλοιωμένο αντικείμενο το οποίο και θα χρησιμοποιήσει απλά για να ικανοποιήσει τον εαυτό του. Μην ξεχνάμε ότι η πραγματική γυναικεία ομορφιά φαίνεται όταν μια γυναίκα ξυπνήσει το πρωϊ. Εκεί έχουμε τη φυσικότητα της ομορφιάς στην αυθεντικότητά της και όχι στην ψεύτικη και προσωρινή αλλοίωση με χημικούς τρόπους. *
Ο γέροντας Πορφύριος βλέποντας μια πολύ όμορφη γυναίκα στον δρόμο είπε: Μακάρι να θέλουμε και εμείς να αρέσουμε με τέτοιο ζήλο στον Χριστό όπως αυτή επιθυμεί να αρέσει στους ανθρώπους.
Το εξωτερικό, λέει μια ρήση, είναι υπογραφή του εσωτερικού διότι η επιθυμία πάντα βρίσκει έκφραση μέσα από κάποιο αίτημα.
“Όταν είσαι από έξω κούκλα μπορεί από μέσα να είσαι πανούκλα,
ενώ όταν από μέσα είσαι κούκλα από έξω είσαι Αγία. “
Βλέπε την παρακάτω εικόνα: Μια γυναίκα που ήθελε να αρέσει υπερβολικά στον κόσμο και στους ανθρώπους ένιωσε ότι αυτή η επιθυμία απλά επιταχύνει την ψυχοσωματική της φθορά, ενώ  όταν αποφάσισε να γίνει ερωμένη του Χριστού, τότε βάδισε στην αιωνιότητα. Μοντέλο αρετών , εγκράτεια και πρώην πόρνη: Οσία Μαρία η Αιγυπτία.
Πόσο ατελείωτη είναι τελικά αυτή η αγωνία του ανθρώπου να κερδίσει τον θάνατο με κάθε τρόπο με τη διαφορά ότι αυτά που κάνει είναι προσωρινά και δίνουν μια γεύση ουσιαστικά πικρή στην ύπαρξη μέσα στον  χρόνο.
Άντρες που τρέχουν στα γυμναστήρια για να φτιάξουν προσωρινά κάτι με το οποίο θα διεκδικήσουν μια παρουσία μόνο και μόνο για να ικανοποιήσουν κάποια ηδονική απόλαυση κάποιες μέρες του χρόνου. *
Άνθρωποι που τρέχουν στα μπουζούκια για να τραγουδήσουν «Όλα σε σένα τα βρήκα» και άλλα διάφορα τραγούδια αγάπης και αφιέρωσης σε πρόσωπα. Δηλαδή ψάχνουν απεγνωσμένα να βρουν κάτι  να πιαστούν, να αφιερωθούν, κάπου να δοθούν. Μπορεί να τραγουδούν αυτό τον στίχο αλλά ο άνθρωπος που απευθύνονται να μην υπάρχει καν, και να είναι μόνο ένα δημιούργημα της φαντασίας τους.

Ποιο είναι το νόημα της Ακολουθίας του Εσπερινού;

Ο άνθρωπος γευόμενος τις πλούσιες ευλογίες και δωρεές του Θεού καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας φθάνει στο τέλος της ολοημέρου απασχολήσεως του στο ναό για να δοξολογήσει τον εν Τριάδι Θεό. Μια δοξολογία πηγαία του ανθρώπου προς το Θεό Δημιουργό και Πατέρα για την παρέλευση της ημέρας. Κι αυτή ή δοξολογία δεν είναι μια στιγμιαία κατάσταση του ανθρώπου. Δεν είναι μια ευχαριστία πού συνεπάγεται και συγκεκριμένο χρόνο, αλλά επεκτείνεται στην όλη δοξολογική διάσταση της ζωής του άνθρωπου. Συνιστά μια ακατάπαυστη προσευχή και δοξολογία.
Ό πιστός γνωρίζει ότι όλα όσα του παρέχονται καθημερινά ως επιτεύγματα του ιδίου, όπως επίσης κι εκείνα τα φυσικά φαινόμενα, το φως, ο ήλιος, το εσπέρας, η νύκτα, ή βροχή, ή εναλλαγή όλων των εποχών, ανήκουν στο Θεό. Ποτέ ό άνθρωπος δεν μπορεί να σταματήσει αυτή την αδιάλειπτη ευχαριστιακή δοξολογία” «Εσπέρας και πρωί και μεσημβρίας, ευλογούμεν, ευχαριστούμεν, και δεόμεθά σου, Δέσποτα των απάντων, φιλάνθρωπε Κύριε…» (Ευχή της εισόδου τού Εσπερινού). Άλλά καί στην επιλύχνιο ευχαριστία, τον γνωστό ωραίο ύμνο, «Φως ιλαρόν…», ο άνθρωπος παρακαλεί να τον αξιώνει ό Θεός ώστε να Τον υμνεί με φωνές χαρούμενες, διότι ό Θεός είναι ή πηγή της ζωής· «Άξιον σε έν πάσι καιροίς υμνείσθαι φωναίς αισίαις, Υιέ Θεού, ζωήν ο διδούς…».
Σε τελική διάσταση ή προσευχή του ανθρώπου λειτουργεί σα μια πράξη που αρχίζει από το Θεό και καταλήγει σ’ Εκείνον. Η προσευχή βρίσκει την πληρέστερη έκφραση της στη φράση «Τα Σα Εκ των Σων».
Ό άνθρωπος, «κατ’ εικόνα και καθ’ ομοίωσιν» Θεού πλασμένος, δεν παραλείπει την καθημερινή έκφραση της δοξολογίας του προς το Δημιουργό Πατέρα του. Και ως δημιούργημα του Θεού περιμένει από το Θεό την άνωθεν βοήθεια, την ενίσχυση του στους καθημερινούς κόπους και μόχθους. Ό άνθρωπος είναι το παιδί του Θεού. Κι όταν αισθάνεται αυτή την υιική σχέση προς το Θεό Πατέρα, τότε περιμένει την θεία προστασία και σκέπη. Σε όλη του τη ζωή θέλει να αισθάνεται στο είναι του τον Θεό, ως το πρώτο και ως το τελευταίο καταφύγιο. Κι αυτό συμβαίνει γιατί ό Θεός είναι πατέρας καλός και φροντίζει και για τα δίκαια παιδιά του και για τα άδικα. Και για εκείνα πού αγωνίζονται και για εκείνα πού αμαρτάνουν.
Ό Θεός είναι ο εξουσιαστής της ημέρας και της νύκτας. Ο άνθρωπος στέκεται εκστατικός σ’ αυτή την ατελείωτη αρμονία της εναλλαγής, της ημέρας και της νύκτας. Στέκεται σεβαστικά μπροστά σε Εκείνον πού διαχωρίζει με τάξη το φως και το σκότος. Κι αυτό συμβαίνει γιατί ο Θεός είναι «ο μέγας και ύψιστος… ο διαχωρίσας ανά μέσον τον φωτός και ανά μέσον του σκότους». Είναι ο Θεός που με τη σοφία Του έθεσε τον ήλιο να εξουσιάζει την ημέρα, η δε νύκτα να κατεξουσιάζεται από τη σελήνη και τούς αστέρες· «και τον μεν Ήλιον θέμενος εις εξουσίαν της ημέρας, σελήνην δε και αστέρας εις εξουσίαν της νυκτός». Είναι ό Θεός πού κατεξουσιάζει την ημέρα και τη νύκτα κατά τον “ψαλμωδό πού λέει: «Ση εστίν η ημέρα και ση εστιν η νύξ» (Ψαλμ. 73, 16).
Και αποτελεί το εσπέρας καιρό κατανύξεως, όταν ο άνθρωπος προσφέρει την προσευχή του «ως θυμίαμα» ενώπιον του Θεού και τη δέχεται ο Θεός Πατέρας για να την αντικαταπέμψει «εις οσμήν ευωδιάς» πνευματικής. Δεν προλαβαίνει ο άνθρωπος να προσφέρει στον Θεό έστω κι αυτή την ταπεινή του προσευχή κι αμέσως την ανταποδίδει ό Θεός με περισσή ευλογία. Ανταποστέλλει την προσευχή κάνοντας την να μοιάζει με ευωδιαστό άρωμα.
Η έλευση της νύκτας αποτελεί κάτι το φοβερό για τον άνθρωπο. Ο άνθρωπος, με τις νοητικές του ακόμη και τις φυσικές του δυνάμεις με τις όποιες τον προίκισε ο Θεός Δημιουργός, μπορεί να κατορθώνει την ημέρα του, να την περνά ειρηνικά και τέλεια. Όμως ή νύκτα παύει να κυριαρχείται από τον άνθρωπο. Ό άνθρωπος αποκαμωμένος από τον μόχθο της ημέρας παραδίδεται στον ύπνο αδύναμος και ανίσχυρος να την κατεξουσιάσει. Τη νύκτα ενεργούν ελεύθερα και οι δυνάμεις του σκότους, οι πονηρές, οι πολέμιες, οι ενάντιες στο θέλημα του Θεού. Κι ο άνθρωπος γνωρίζοντας αύτη του την αδυναμία προσπίπτει κατά την ώρα της εσπερινής δοξολογίας του και προσευχής, για να παρακαλέσει το Θεό να δώσει και κατά «την παρούσαν εσπέραν και την επιούσαν νύκτα» ειρήνευση και γαλήνη.
Παρακαλεί ωστόσο να τον ενισχύσει ο Θεός ώστε να λάβει πανοπλία ισχυρά για να καταστεί δυνατός να αντιμετωπίσει τις δυνάμεις του σκότους. «Ένδυσον ημάς όπλα φωτός».
Ό άνθρωπος αισθάνεται ανήμπορος να εξουδετερώσει μόνος του όλες τις δυνάμεις του πονηρού. Ό πειρασμός δουλεύει ακατάπαυστα με τη φαντασία. Ό,τι δεν μπορεί να πετύχει την ημέρα ό διάβολος προσπαθεί να το πετύχει τη νύκτα. Γι’ αυτό παρακαλεί ο άνθρωπος: «Και δός ημίν τον ύπνον, ον εις ανάπαυσιν τη ασθένεια ημών εδωρήσω, πάσης διαβολικής φαντασίας απηλλαγμένον». Επίσης για το ίδιο αίτημα παρακαλεί αλλού- «Δός ημίν διαφυγείν και τό λοιπόν της παρούσης ημέρας εκ των του πονηρού ποικίλων μηχανημάτων και ανεπιβούλευτον την ζωήν… διαφύλαξον»’ Ακόμη σε άλλο σημείο εύχεται: «Διαφύλαξαν εν παντί καιρώ, και κατά την παρούσαν εσπέραν και την προσιούσαν νύκτα, από παντός εχθρού, από πάσης αντικείμενης ενεργείας διαβολικής και διαλογισμών ματαίων και ενθυμήσεων πονηρών… Καταξίωσον, Κύριε, εν τη εσπέρα ταύτη αναμαρτήτους φυλαχθήναι ημάς».
Είναι δε πολύ χαρακτηριστικός ο χρόνος τελέσεως της Ακολουθίας του Εσπερινού. Είναι ο χρόνος πού ή ημέρα διαδέχεται τη νύκτα. Και αυτή ή αλλαγή βρίσκει τον άνθρωπο προσευχόμενο. Με την Ακολουθία του Εσπερινού τερματίζει ο άνθρωπος τον βιοποριστικό του αγώνα, και ειδικότερα ο πιστός άνθρωπος μπαίνει στη διαδικασία της
περισυλλογής. Μέχρι την Ακολουθία του Αποδείπνου απομένει λίγος καιρός ακόμη πριν την κατάκλιση και σ’ αυτό το υπόλοιπο διάστημα ο άνθρωπος ζητά από το Θεό: «δώρησαι ημίν το λοιπόν της παρούσης ημέρας ειρηνικόν και αναμάρτητον». Και κάποια άλλη ευχή αναφέρει- «δώρησαι ημίν και το υπόλοιπον αμέμπτως εκτελέσαι».
Ό άνθρωπος εξαγοράζει το χρόνο προς σωτηρία του. ‘Αλλοίμονο στο χρόνο πού σπαταλάται άχρηστα. Αλλά αίτημα του πιστού είναι ο ειρηνικός χρόνος, όχι μόνον για μια στιγμή, αλλά για «πάντα τον χρόνον της ζωής». Και φυσικά στο δύσκολο αυτό αγώνα ό άνθρωπος έχει ανάγκη όλων των πρεσβευτών αγίων και ιδιαιτέρως της Παναγίας και Μητέρας Θεοτόκου.
Ό άνθρωπος ζητά να ενισχυθεί με δύναμη από το Θεό, έτσι ώστε να κατανύσσεται, όχι μόνο κατά τη διάρκεια της ημέρας ή όταν βρίσκεται στο ναό, αλλά ακόμη και ευρισκόμενος στο κρεββάτι του- «”Ίνα και επί ταις κοίταις ημών κατανυγόμενοι». Ή συνεχής μνήμη του ονόματος του Θεού είναι άσκηση και απαιτεί πολλές θυσίες-και κόπους.
Ή κατά την διάρκεια της νύκτας μνήμη Θεού μας θυμίζει την ευαγγελική προσταγή” «Αδιαλείπτως προσεύχεσθε, ίνα μη πέσητε εις πειρασμόν». Και φυσικά ή επαγρύπνηση του πιστού διά της προσευχής προσφέρει ένα ξεκούραστο ύπνο και μια έγερση ευχάριστη, γεγονός πού διαφοροποιεί τον πιστό από τον μη προσευχόμενο άνθρωπο.
Στην ευχή του θυμιάματος ό ιερεύς τονίζει αυτή τη βεβαία ελπίδα της θείας δωρεάς, δηλαδή της του Παναγίου Πνεύματος αποστολής εκ μέρους του Θεού στους προσφέροντες το θυμίαμα ως δείγμα ευωδιάς πνευματικής. Ή εναλλαγή του φωτός από το σκότος είναι ένα σημαντικό γεγονός. Κατ’ ουσίαν φως υπάρχει πάντοτε, γιατί το φως είναι ό Θεός. Το φως το ηλιακό αντικαθίσταται το εσπέρας με το εσπερινό φως.
Την παλαιά εποχή συνδυαζόταν ή -ψαλμωδία του -ψαλμού «Κύριε εκέκραξα» και των τροπαρίων και των δοξαστικών και γινόταν η είσοδος του ιερατείου στο ιερό βήμα για την προσφορά του θυμιάματος και το άναμμα των λυχνιών καθώς και την ευλογία των φώτων.
«Το άναμμα των εσπερινών φώτων είχε πάρει στη χριστιανική Εκκλησία ένα νέο χριστιανικό νόημα. Ό Χριστός είναι το φώς πού έλαμψε στους έσχατους καιρούς μέσα στα σκότη της ειδωλολατρίας και χάρισε το φωτισμό στην εν σκότει και σκιά θανάτου καθήμενη ανθρωπότητα (Ήσ. 9, 2 και Λουκ. 1, 79). Αυτός είναι το φώς της ζωής (Ίω. 8,12). Ακριβώς δε από αυτούς τούς λόγους του Κυρίου ενεπνεύσθη και ο ποιητής του αρχαίου ύμνου πού ψάλλεται κατά την ώρα αυτή, του γνωστού «Φώς ιλαρόν» (Ίω. Φουντούλη, Λογική Λατρεία, σ.160). Το «Φώς ιλαρόν» το γνώριζε και ό Μέγας Βασίλειος και το ονόμαζε «αρχαία φωνή».
Ό ήλιος είναι το σύμβολο του Θεού για την ήμερα. Το εσπέρας μπαίνει το φώς στις αγρυπνούσες καρδιές και φωτίζει την νύκτα για μια πορεία χωρίς εμπόδια, χωρίς πειρασμούς.
Ό άνθρωπος δεν περιμένει από πουθενά έκτος της αγαπητικής βοηθείας του Θεού. «Ού την εξ ανθρώπων αναμένοντες βοήθειαν, αλλά το σον περιμένοντες έλεος, και την σήν απεκδεχόμενοι σωτηρίαν».

Πώς κάνουμε προσευχή με κομποσκοίνι

Η προσευχή αποτελεί εντολή του Θεού στον άνθρωπο. «Αιτείτε και δοθήσεται υμίν» μας λέει ο ίδιος ο Κύριος, όπως γράφει στο κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (7, 7- 8). Όταν ζητάμε κάτι από τον Θεό Πατέρα με πίστη, Εκείνος εισακούει τις προσευχές μας και εκπληρώνει τα αιτήματά μας που οδηγούν στη σωτηρία μας.

Πώς πρέπει να προσευχόμαστε

Η προσευχή αποτελεί ιερή στιγμή. Είναι το ισχυρό μέσο που έχουμε για να επικοινωνούμε με τον Δημιουργό μας. Τα λόγια προσευχής πρέπει να λέγονται χωρίς βιασύνη, με πίστη και αγάπη προς τον Θεό.
Για να καρποφορήσει η προσευχή, χρειάζεται ταπείνωση καρδιάς, μυστηριακή ζωή και συγχώρηση των αδελφών μας. Την ώρα της προσευχής, ο νους μας πρέπει να είναι αφοσιωμένος στη δοξολογία του Θεού. Χρειάζεται να έχουμε αφήσει στην άκρη όλες τις βιοτικές μέριμνες, τις σκέψεις και τα άγχη της καθημερινότητας για να νιώθουμε τα λόγια προσευχής που απευθύνουμε στον Θεό.



Σε αυτό μας βοηθά πολύ το κομποσκοίνι. Οι σκέψεις και οι πειρασμοί δεν μας αφήνουν να συγκεντρωθούμε στην προσευχή. Ο διάβολος δεν θέλει να επικοινωνούμε με τον Δημιουργό μας και συνεχώς προσπαθεί με κάθε τρόπο να μας αποσπάσει από την προσευχή. Το κομποσκοίνι είναι το απαραίτητο βοήθημα για να παραμένουμε συγκεντρωμένοι τόσο όταν προσευχόμαστε στον ναό κατά τις ακολουθίες όσο και όταν προσευχόμαστε μόνοι μας.

Προσευχή με κομποσκοίνι

Σε κάθε κόμπο του κομποσκοινιού επικαλούμαστε το όνομα του Κυρίου λέγοντας τη σύντομη ευχή «Κύριε Ιησού Χριστέ, Υιέ του Θεού, ελέησόν με» ή απλώς «Κύριε Ιησού Χριστέ ελέησόν με». Κρατούμε το κομποσκοίνι στο χέρι μας και, μετρώντας έναν έναν τους κόμπους του, επαναλαμβάνουμε την παραπάνω σύντομη ευχή.



Αν θέλουμε, εκτός, από την ευχή προς τον Κύριο, σε κάθε κόμπο του κομποσκοινιού μπορούμε να λέμε τη σύντομη προσευχή προς την Παναγία «Υπεραγία Θεοτόκο σώσον με». Επίσης, μπορούμε να απευθύνουμε προσευχή στον άγιο του οποίου ή την αγία της οποίας φέρουμε το όνομα ή προς τον άγιο ή την αγία που εορτάζει κάθε ημέρα. Σε αυτή την περίπτωση λέμε «Άγιε / αγία του Θεού πρέσβευε υπέρ ημών».



Το κομποσκοίνι λειτουργεί τόσο ως βοήθημα προσευχής όσο και ως φυλακτό. Μπορούμε να φοράμε ένα στο χέρι μας συνέχεια ή ένα μεγαλύτερο στον λαιμό. Έχοντας ένα κομποσκοίνι συνέχεια μαζί μας, μας υπενθυμίζει την προτροπή του Αποστόλου Παύλου για συνεχή προσευχή, «αδιαλείπτως προσεύχεσθε». Όπου κι αν είμαστε, στο σπίτι, στη δουλειά, το γραφείο, στα μέσα μεταφοράς, μπορούμε να απευθύνουμε λόγια προσευχής στον Θεό και να βιώνουμε τη γαλήνη που χαρίζει η προσευχή.

• 
  
  

Ο Τριαδικός Θεός: Η πίστη ως μέσο γνώσεως της θεϊκής αποκαλύψεως Βασίλειος Γκρίλλας, Θεολόγος, ΜΑ Θεολογίας

Η υπερφυσική αποκάλυψη του Τριαδικού Θεού στον άνθρωπο μπορεί να κατανοηθεί από την ανθρώπινη φύση με μέσο την Πίστη. Σε αυτή την υπερφυσική αποκάλυψη ο Αδάμ γίνεται μέτοχος, ζώντας σε κοινωνία με το Θεό, πιστεύοντας και αναγνωρίζοντας διαρκώς και αυξητικά την θεία παρουσία. Η ίδια η υπερφυσική αποκάλυψη συνεχίζεται μεταπτωτικά στα πρόσωπα των δικαίων της Παλαιάς Διαθήκης, των Πατριαρχών και των Προφητών για να πληρωθεί στην Καινή Διαθήκη, στο πρόσωπο του ενανθωπίσαντος Υιού και Λόγου του Θεού, με την φανέρωση του Χριστού στην ανθρωπότητα.

Στο σχέδιο της Οικονομίας του Θεού για την σωτηρία του ανθρώπου η υπερφυσική αποκάλυψη λειτουργεί προοδευτικά ως «τύπος και σκιά» στην Παλαιά Διαθήκη για να οδηγηθεί η ανθρώπινη φύση στην αλήθεια της Καινής Διαθήκης όπου ο Θεός αποκαλύπτεται «ευκρινώς και πραγματικά» [1].

Στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού, ολοκληρώνεται η υπερφυσική αποκάλυψη δια του δευτέρου Προσώπου της Αγίας Τριάδος [2] στους Αποστόλους και Μαθητές Του, και ακολούθως στους Διαδόχους αυτών. Κατ΄ αυτό τον τρόπο κηρύχθηκε και κηρύσσεται διαρκώς και αδιαλείπτως η αποκάλυψη της Αλήθειας στην Εκκλησία που ιδρύεται και υπάρχει έχουσα κεφαλή το δεύτερο Πρόσωπο της τριαδικής θεότητας, δηλ. το Χριστό [3]. Μέσα από την Εκκλησία η υπερφυσική αποκάλυψη διατυπώνεται συστηματικά και προβάλλεται μέσα από τις Οικουμενικές Συνόδους και την διδασκαλία των Πατέρων [4].

Η υπερφυσική αποκάλυψη μέσω του Χριστού [5] λαμβάνει σάρκα και οστά, αποκτά ανθρώπινη διάσταση, καθίσταται δεδομένο φυσικής παρουσίας [6]. Ο υπερφυσικός λόγο του Θεού έρχεται στην ανθρωπότητα ως Λόγος και γίνεται αντιληπτός και ορατός στον άνθρωπο και ως Λόγος Θεού που ενεργά αποκαλύπτει την θεία πραγματικότητα [7]. Έτσι, η γνώση του Θεού αποκτά σωτηριολογικό χαρακτήρα και αποδεσμεύεται από μια «επιστημονική ισοδυναμία» που ζητά την γνώση ενός αντικειμένου [8]. Η γνώση του Θεού γίνεται βίωμα [9] και απολύει κάθε στοιχείο στείρας και αντιπαραγωγικής απόδειξης [10].

Αυτή η αλήθεια προτυπώνεται και καταγγέλλεται στην Παλαιά Διαθήκη. Αυτή η αλήθεια καταγράφεται από τους Αποστόλους με την επιστασία του Αγίου Πνεύματος, δηλ. του τρίτου Προσώπου της Αγίας Τριάδος και παραδίδεται στην Καινή Διαθήκη ως γνώμονας γνώσης του Θεού. Παράλληλα, με δεδομένο ότι πάντα η αποκάλυψη στου Θεού λειτουργεί αυξητικά, διασφαλίζεται στην Παράδοση της Εκκλησίας και λειτουργεί προοδευτικά σήμερα και μέχρι της συντέλειας του αιώνος [11].

Η Πίστη είναι ο μόνος τρόπος αποδοχής αυτής της πραγματικότητας διότι αποτελεί το κύριο μέσο γνώσεως του Θεού. Ουσιαστικά η πίστη είναι η έκφραση της ελεύθερης αποδοχής της αποκεκαλυμμένης Αλήθειας και παράλληλα είναι ο κύριος τρόπος αυτοπροσφοράς του ανθρώπου σε αυτόν καθ’ αυτόν τον αποκαλυπτόμενο Θεό. Αυτή η δυναμική είναι πράξη και βίωμα της μετοχής του ανθρώπου στο Θεό. Έτσι το κτιστό μετέχοντας στο άκτιστο, γνωρίζει όλο και περισσότερο το αποκεκαλυμμένο μυστήριο του Θεού και μάλιστα με τον διαρκή φωτισμό της επενέργειας της θείας Χάριτος [12].

Η Χάρις του Αγίου Πνεύματος, του τρίτου Προσώπου της Τριάδος που εκπορεύεται από τον Πατέρα και πέμπεται από τον Υιό, αποτελεί την κλήση του ανθρώπου για να αποδεχθεί την αποκεκαλυμμένη αλήθεια και παράλληλα είναι ο φορέας προαγωγής και αύξησης του ανθρώπου στην θεογνωσία [13].

Ο άνθρωπος λαμβάνει Πνεύμα Άγιο για να κατανοήσει όσα ο Θεός χαρίζει στην ανθρώπινη ύπαρξη [14] και παράλληλα ο πιστός έχοντας εμπειρία της γνώσεως του Θεού επιζητά ακόμα περισσότερο την γνώση της Αλήθειας ζητώντας σε αυτή την θεία μετοχή την αύξηση της πίστης [15].

Ο άνθρωπος δια της πίστεως οδηγείται στην αληθή θεογνωσία η οποία εκφράζεται ως πραγματική κοινωνία στην χάρη και στην δόξα του Τριαδικού Θεού. Με αυτό τον τρόπο ο Θεός δίνει στον πιστό ακόμα περισσότερες δυνατότητες κατανόησης του μυστηρίου της θεότητας και ουσιαστικά ο αποκαλυπτόμενος Θεός δεν αφήνει το πλάσμα Του σε μια στείρα προσπάθεια αναγωγής στο θείο αλλά το έλκει στην θεότητα [16] αναγνωρίζοντας την πίστη του ως πρόθεση και απόδειξη ελεύθερης επιλογής στην θεία μέθεξη [17].

Παραπομπές:

1. Ν.Ε.Μηστοπούλου, Θέματα Ορθοδόξου Δογματικής Διδασκαλίας, Πανεπιστημιακαί Παραδόσεις Δογματικής, Αθήναι 1983, σελ. 21.
2. Ιω. Καρμίρη, Το Ορθόδοξο Δόγμα της εν Χριστώ Σωτηρίας, Ανάτυπον εκ του «Ορθοδόξου Τύπου», Αθήνα 1983, σελ. 7-9.
3. Νικολάου Χ. Ιωαννίδη, (πρωτοπρ.), Η ενανθρώπιση του Θεού Λόγου και η σωτηρία του ανθρώπου, Αθήνα 1984, σελ. 9 και εξ.
4. Χρ. Κρικώνη, Το Μυστήριον της Εκκλησίας, Πατερικές απόψεις, Εκδοτικός Οίκος Κυρομάνος, Θεσ/νίκη 31992, σελ. 23 και εξ.
5. Μάρκου Α.Σιώτου, Ο μυστηριακός χαρακτήρ της Εκκλησίας του Χριστού, Αθήνα 1987, σελ. 4-7.
6. Νίκου Ματσούκα, Ο Λόγος του Θεού κατά την παράδοσιν, Ανάτυπον εκ του περιοδικού «Γρηγόριος ο Παλαμάς», Θεσ/νίκη 1964, σελ. 3-5.
7. Νίκου Ματσούκα, «Εκκλησιολογία εξ επόψεως Τριαδολογικού Δόγματος», Ανάτυπον εκ της Ε.Ε.Θ.Σ.Π.Θ., τόμος ΙΖ’, σελ. 115- 214, Θεσ/νίκη 1972, σελ. 120-128.
8. Σπ. Κυριαζοπούλου, Προλεγόμενα εις την ερώτησιν περί Θεού, δ.δ., Γρηγόρης, Αθήνα, 2000, σελ. 222-225.
9. Ν. Ξεξάκη, Ορθόδοξος Δογματική, Προλεγόμενα εις την Ορθόδοξον Δογματικήν , τ. Α’, Έννοια, Αθήνα 2006, σελ. 32-35.
10. Κ. Παπαπέτρου, Πίστη και Γνώση, Ανάτυπο από τον 27ο Τόμο «Επίσημοι Λόγοι» Περιόδου από 1.9.1982 έως 18.5.1983 (Πρυτανεία Σπ Μουλοπούλου) Αθήνα 1987,σελ. 9.
11. Ιω.14, 7-15: «την αλήθειαν λέγω υμίν· συμφέρει υμίν ίνα εγώ απέλθω. εάν γαρ εγώ μη απέλθω, ο παράκλητος ουκ ελεύσεται προς υμάς· εάν δε πορευθώ, πέμψω αυτόν προς υμάς […] όταν δε έλθη εκείνος, το Πνεύμα της αληθείας, οδηγήσει υμάς εις πάσαν την αλήθειαν· ου γαρ λαλήσει αφ’ εαυτού, αλλ’ όσα αν ακούση λαλήσει, και τα ερχόμενα αναγγελεί υμίν. εκείνος εμέ δοξάσει, ότι εκ του εμού λήψεται και αναγγελεί υμίν. πάντα όσα έχει ο πατήρ εμά εστι· διά τούτο είπον ότι εκ του εμού λήψεται και αναγγελεί υμίν. ».
12. Ν. Ματσούκα, Δογματική και Συμβολική Θεολογία Α’, Εισαγωγή στην θεολογική γνωσιολογία, Πουρναρά, Θεσ/νίκη, 2000, σελ. 23-30.
13. Ν. Ξεξάκη, Ορθόδοξος Δογματική, Η περί Δημιουργίας διδασκαλία, τ. Γ’, Έννοια, Αθήνα 2006, σελ. 163 και εξ.
14. Α΄Κορ. 2,12: «ημείς δε ου το πνεύμα του κόσμου ελάβομεν, αλλά το Πνεύμα το εκ του Θεού, ίνα ειδώμεν τα υπό του Θεού χαρισθέντα ημίν.».
15. Λουκ.17,5: «Και είπον οι απόστολοι τω Κυρίω· Πρόσθες ημίν πίστιν.».
16. Ιωακείμ ΑΠοστολοπούλου (Αρχιμ.), Αδάμ ο Πρωτόπλαστος, Ιωλκός, χ.χ., σελ. 182-184.
17. Α. Θεοδώρου, Η περί θεώσεως του ανθρώπου διδασκαλία των Ελλήνων Πατέρων της Εκκλησίας έως του Ιωάννου του Δαμασκηνού, Αθήνα 1956, σελ. 7-10.

Πως να κάνετε νοερά προσευχή αδιαλείπτως

Γέρων Ιωσήφ ο Ησυχαστής

Η πράξη της νοεράς προσευχής είναι να βιάσεις τον εαυτόν σου να λέγεις συνεχώς την ευχή με το στόμα αδιαλείπτως.

Στην αρχή γρήγορα, να μην προφθάνει ο νους να σχηματίζει λογισμό μετεωρισμού.

Να προσέχεις μόνο στα λόγια: «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με».

Όταν αυτό πολυχρονίσει, το συνηθίζει ο νους και το λέγει και γλυκαίνεσαι ωσάν να έχεις μέλι στο στόμα σου και θέλεις να το λέγεις. Αν το αφήσεις στενοχωρείσαι πολύ.

Όταν το συνηθίσει ο νους και χορτάσει -το μάθει καλά- τότε το στέλνει στην καρδιά…

Επειδή ο νους είναι ο τροφοδότης της ψυχής και μεταφέρει στην καρδιά οτιδήποτε φαντασθεί.

Όταν ο ευχόμενος κρατεί τον νου του να μη φαντάζεται τίποτε, αλλά να προσέχει μόνο τα λόγια της ευχής τότε αναπνέοντας ελαφρά με κάποια βία και θέληση δική του τον κατεβάζει στην καρδιά, και τον κρατεί μέσα και λέγει με ρυθμό την ευχή, «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με» …

Αν θέλεις να βρεις τον Θεό δια της «ευχής» δεν θα σταματάς ποτέ αυτήν την εργασία.

Όρθιος, καθήμενος, βαδίζοντας δεν θα μένεις χωρίς την ευχή.

Να μη βγαίνει πνοή χωρίς την ευχή για να εφαρμόζεται ο λόγος του Παύλου «αδιαλείπτως προσεύχεσθε, εν παντί ευχαριστείτε».

Εάν μπορέσεις να λέγεις την «ευχή» εκφώνως και συνέχεια, σε δύο-τρεις μήνες πιστεύω την συνηθίζεις και μετά πλησιάζει η Θεία Χάρις και σε ξεκουράζει…

Αρκεί να μη σταματήσεις να την λέγεις με το στόμα, χωρίς διακοπή.

Όταν την παραλάβει ο νους τότε θα ξεκουρασθείς με την γλώσσα να την λέγεις.

Όλη η βία είναι στην αρχή, έως ότου γίνει συνήθεια.

Κατόπιν θα την έχεις σ” όλα τα χρόνια της ζωής σου.

Μόνο κτύπα ευθέως την θύρα του θείου ελέους και πάντως ο Χριστός μας θα σου ανοίξει, εάν επιμένεις.

http://www.askitikon.eu/